Zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, rodzice są zobowiązani płacić alimenty na rzecz dziecka, jeśli nie jest ono w stanie samodzielnie się utrzymać. O wysokości alimentów – jeśli nie ma porozumienia między rodzicami – decyduje zazwyczaj sąd, biorąc pod uwagę usprawiedliwione potrzeby dziecka oraz możliwości zarobkowe rodziców. Często zdarza się, że z upływem lat okoliczności, na podstawie których sąd ustalał wysokość alimentów ulegają znacznej zmianie. W takim przypadku można wystąpić do sądu o zmianę obowiązku alimentacyjnego – podwyższenie, obniżenie lub nawet uchylenie alimentów.
Jakie okoliczności muszą ulec zmianie?
Zmianie muszą ulec stosunki, przez które należy rozumieć wszelkie zmiany w statusie ekonomicznym stron powodujące zmianę (zwiększenie lub zmniejszenie) zakresu usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego (dziecka) lub też zmianę (zwiększenie lub zmniejszenie) zakresu możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego (rodzica).
Kiedy można żądać zmiany wysokości alimentów?
Wysokość świadczeń alimentacyjnych sąd ustala biorąc pod uwagę usprawiedliwione potrzeby dziecka, jak również zarobkowe i majątkowe możliwości rodzica, który ma obowiązek pokrywać te koszty. Oczywistym jest, że dziecko im jest starsze, tym potrzebuje większych nakładów pieniężnych na swoje utrzymanie. Przykładowo, alimenty zasądzone w wysokości 500,00 zł, które zaspakajały potrzeby dziecka będącego w przedszkolu – nie będą wystarczające dla nastolatka, który poza szkołą, uczęszcza na dodatkowe zajęcia, rozwija swoje pasje, a dodatkowo dojdzie do tego zakup materiałów szkolnych i edukacyjnych, ubrań, zwiększą się potrzeby żywieniowe. Takie okoliczności mogą stanowić podstawę do podwyższenia alimentów.
Istotne znaczenie mają również możliwości zarobkowe i majątkowe rodzica. Jeśli sytuacja majątkowa rodzica zobowiązanego do alimentacji ulegnie znacznemu pogorszeniu, np. utraci pracę, jego zarobki drastycznie spadną – okoliczność ta może stanowić podstawę do obniżenia alimentów. Odwrotnie będzie w przypadku wzrostu stanu majątkowego zobowiązanego, np. uzyskanie lepszej pracy, odziedziczenie wartościowego spadku, wygrana na loterii, itd. – w tym przypadku uprawniony będzie mógł dochodzić podwyższenia wysokości alimentów.
Kto może żądać zmiany wysokości alimentów?
Zmiany wysokości alimentów może żądać zarówno uprawniony (dziecko), jak i zobowiązany (rodzic). Przed sądem należy udowodnić, że wystąpiła istotna zmiana stosunków przynajmniej po jednej ze stron. Należy przy tym podkreślić, że z powództwem o zmianę obowiązku alimentacyjnego można wystąpić wyłącznie w przypadku jeśli strony łączyła umowa określająca wysokość alimentów lub zostały one orzeczone wyrokiem przez sąd (np. w wyroku rozwodowym). W przypadku, gdy takiego orzeczenia lub umowy nie ma – wówczas należy wystąpić do sądu z pozwem o alimenty.
Czy wraz z osiągnięciem przez dziecko pełnoletniości obowiązek alimentacyjny wygasa lub istnieje możliwość jego uchylenia?
Osiągnięcie przez dziecko określonego wieku nie stanowi przesłanki do zwolnienia rodziców z obowiązku alimentacyjnego. Nie ustaje on również z chwilą uzyskania przez dziecko odpowiedniego wykształcenia. Jedyna okoliczność, która umożliwia uchylenie się od płacenia alimentów to ustalenie, że dziecko jest w stanie utrzymać się samodzielnie. W przypadku dzieci, które osiągnęły pełnoletniość, należy wziąć pod uwagę, czy dokładają starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się, czy też wykazują chęć dalszej nauki oraz czy osobiste zdolności i cechy charakteru pozwalają na rzeczywiste kontynuowanie nauki.
Podsumowanie
Zmiana stosunków może prowadzić do:
- podwyższenia alimentów – gdy zwiększeniu uległy potrzeby dziecka albo zwiększyły się możliwości zarobkowe i majątkowe rodzica;
- obniżenia alimentów – gdy zmniejszyły się potrzeby dziecka lub pogorszyła się sytuacja majątkowa i materialna rodzica;
- uchylenia obowiązku alimentacyjnego, gdy:
-dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania;
-rodzic utraci całkowicie możliwość osiągania jakichkolwiek dochodów wskutek zdarzeń niezależnych od siebie.
Jeśli potrzebujesz pomocy lub chcesz uzyskać więcej informacji, zapraszam do kontaktu z kancelarią -> formularz -> dane kontaktowe
Przeczytaj również: