Zasady dokumentowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów dla celów stosowania stawki podatku VAT 0%.

Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (WDT) polega na przeniesieniu prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, w wyniku czego jest on wywożony z Polski do innego kraju członkowskiego Unii Europejskiej. WDT w Polsce towarzyszy wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów w państwie, do którego towary są dostarczane. Zachowując określone wymogi WDT jest opodatkowana stawką 0%, co oznacza, że faktury wystawiane nabywcom nie zawierają kwoty podatku. Niemniej jednak dostawca może odliczyć kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z taką dostawą.

Jakie warunki należy spełnić do uznania danej transakcji za wewnątrzwspólnotową dostawę towaru?

Dla uznania danej transakcji za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek:

  • należycie udokumentowany wywóz towarów z terytorium kraju;
  • zarówno dostawca, jak i nabywca są podatnikami zidentyfikowanymi dla transakcji wewnątrzwspólnotowych dla potrzeb tego podatku.

Dostawcą musi być podatnik polskiego podatku VAT, zarejestrowany na potrzeby obrotu wewnątrzwspólnotowego i posiadający stosowny numer potwierdzający jego rejestrację jako podatnika VAT UE.

Nabywca musi posiadać właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej.

Jak sprawdzić, czy nabywca posiada właściwy i ważny numer identyfikacyjny?

Najbardziej powszechną oraz dostępną w internecie metodą pozyskiwania informacji o numerze identyfikacyjnym jest baza wymiany informacji VIES, która jest udostępniana przez Komisję Europejską pod adresem: http://ec.europa.eu/taxation_customs/vies/. Niemniej jednak wskazuje się, że informacja uzyskana z przedmiotowej bazy powinna mieć charakter pomocniczy, Komisja Europejska zastrzegła bowiem, że nie ponosi odpowiedzialności za informacje uzyskane za jej pośrednictwem.

Pewniejszym sposobem na uzyskanie aktualnej informacji dotyczącej aktywności numeru identyfikacyjnego VAT-UE jest skierowanie zapytania do właściwego dla siebie naczelnika urzędu skarbowego lub do Biura Wymiany Informacji Podatkowych Izby Skarbowej w Poznaniu, tj. w trybie  art. 97 ust. 17 ustawy o VAT. Jakkolwiek informację uzyskaną z bazy VIES organy podatkowe mogą kwestionować, tak potwierdzenie numeru przez organ podatkowy stanowi niepodważalny dowód w zakresie uzgodnienia ważnego numeru VAT – UE.

Należy pamiętać, że podatnik ma obowiązek sprawdzenia numeru identyfikacyjnego swojego kontrahenta przy każdej dostawie towaru. Oznacza to, że nie wystarczy jednorazowa weryfikacja danego podmiotu wyłącznie przy rozpoczęciu z nim współpracy. Niemniej jednak, zgodnie z orzecznictwem sądów „nie można wymagać od podatnika aby do zweryfikowania każdej transakcji wykorzystywał uprawnienie wynikające z art. 97 ust. 17-19 VATU04 i zwracał się do naczelnika urzędu skarbowego o potwierdzenie zidentyfikowania podmiotu na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w sytuacji w której dostawa wewnątrzwspólnotowa nie jest pierwszą transakcją z określonym kontrahentem ale kolejną z wielu, zawartą w ramach trwającej od dłuższego czasu współpracy, a kontrahent został wcześniej zweryfikowany w trybie określonym w art. 97 ust. 17-19 VATU04. W takiej sytuacji pomocniczo posłużyć może strona internetowa KE.” (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2012 r., sygn. I FSK 2178/11).

Mając na uwadze powyższe, podatnik rozpoczynając współpracę powinien zweryfikować kontrahenta kierując stosowne zapytanie w trybie art. art. 97 ust. 17 ustawy o VAT. Natomiast przy każdej kolejnej transakcji może posłużyć się informacją zaczerpniętą z bazy VIES.

UWAGA! W systemie VIES nie można sprawdzić, czy dany numer VAT był ważny w przeszłości. System wyświetla informacje ważne w danym dniu. Dlatego dla celów dowodowych należy za każdym razem drukować informację zaczerpniętą z przedmiotowej bazy.

W jaki sposób „należycie” udokumentować wywóz towarów z terytorium kraju?

Podatnik dokonujący dostawy powinien w swojej dokumentacji posiadać dowody potwierdzające, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium Polski i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium Polski.

PRZEWÓZ TOWARÓW PRZEZ PRZEWOŹNIKA

Zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy o VAT, dowodami, których posiadanie jest warunkiem zastosowania stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, są następujące dokumenty, jeżeli łącznie potwierdzają dostarczenie towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do nabywcy znajdującego się na terytorium innego państwa członkowskiego:

  • dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz towarów z terytorium kraju, z których jednoznacznie wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju – w przypadku gdy przewóz towarów jest zlecany przewoźnikowi (spedytorowi).
  • specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku (należy przyjąć, że w przypadku gdy specyfikacja jest zawarta w fakturze, warunek ten jest spełniony).

PRZEWÓZ TOWARÓW PRZEZ PODATNIKA

W przypadku wywozu towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów bezpośrednio przez podatnika dokonującego takiej dostawy lub przez ich nabywcę, przy użyciu własnego środka transportu podatnika lub nabywcy, podatnik oprócz specyfikacji poszczególnych sztuk ładunku, powinien posiadać dokument zawierający co najmniej:

  • imię i nazwisko lub nazwę oraz adres siedziby działalności gospodarczej lub miejsca zamieszkania podatnika dokonującego wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz nabywcy tych towarów;
  • adres, pod który są przewożone towary, w przypadku gdy jest inny niż adres siedziby działalności gospodarczej lub miejsca zamieszkania nabywcy;
  • określenie towarów i ich ilości;
  • potwierdzenie przyjęcia towarów przez nabywcę do miejsca, o którym mowa w pkt 1 lub 2, znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju;
  • rodzaj oraz numer rejestracyjny środka transportu, którym są wywożone towary, lub numer lotu – w przypadku gdy towary przewożone są środkami transportu lotniczego.

UZUPEŁNIAJĄCE DOWODY

Jeżeli wskazane wyżej dokumenty nie potwierdzają w jednoznaczny sposób dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, wówczas ustawodawca przewiduje, że w takim przypadku dostawca może dowieść tej okoliczności także innymi dokumentami. Przykładowo ustawodawca wymienia takie dowody, jak:

  • korespondencja handlowa z nabywcą, w tym jego zamówienie;
  • dokumenty dotyczące ubezpieczenia lub kosztów frachtu;
  • dokument potwierdzający zapłatę za towar, z wyjątkiem przypadków, gdy dostawa ma charakter nieodpłatny lub zobowiązanie jest realizowane w innej formie, w takim przypadku podatnik może dysponować innym dokumentem stwierdzającym wygaśnięcie zobowiązania;
  • dokument potwierdzający przyjęcie przez nabywcę towaru na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium Polski – przy czym nie określono żadnych szczegółów dotyczących tego dokumentu. Oznacza to, że możemy przedłożyć dowolny dokument, który potwierdzi odebranie towaru.

UWAGA! Powyższa lista nie stanowi zamkniętego katalogu dowodów, za pomocą których podatnik może wykazać wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Zgodnie z uchwałą Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2010 r. sygn. I FPS 1/10: „dla zastosowania stawki 0 % przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów wystarczającym jest, aby podatnik posiadał jedynie niektóre dowody, o jakich mowa w art. 42 ust. 3 ustawy, uzupełnione dokumentami, wskazanymi w art. 42 ust. 11 ustawy lub innymi dowodami w formie dokumentów, o których mowa w art. 180 § 1 o.p. o ile łącznie potwierdzają fakt wywiezienia i dostarczenia towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.

Należy pamiętać, żeby w toku m.in. postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub czynności sprawdzających aktywnie uczestniczyć przedkładając organowi podatkowemu wszelkie dowody, które potwierdzą dokonanie wewnątrzwspólnotowej dostawy towaru. Aktualnie organy podatkowe bardzo rygorystycznie podchodzą do oceny działań podatników, a walka z wyłudzeniami podatku VAT odbywa się często kosztem uczciwych przedsiębiorców.

 

Jeśli potrzebujesz pomocy lub chcesz uzyskać więcej informacji, zapraszam do kontaktu z kancelarią -> formularz -> dane kontaktowe

Jeśli jesteś zainteresowany innymi artykułami i chcesz być na bieżąco ze wszystkimi ciekawostkami prawniczymi, zapraszam do polubienia i obserwowania mojej strony na facebooku -> Kancelaria Adwokacka Magdalena Tybor.

Przeczytaj również:

Spółka z o.o. stała się niewypłacalna? Odzyskaj należności od jej członków zarządu.

Dłużnik uciekł z majątkiem, a egzekucja okazała się bezskuteczna. Czy możemy odzyskać utracone mienie?

Kto jest zwolniony z zapłaty podatku od spadków i darowizn?